“Ik snapte gewoon niet waarom zij ineens alles ging bepalen. We zouden het samen doen, toch?”
– deelnemer tijdens bijeenkomst 2 van de weerbaarheidstraining Sterk in Contact.
Samenwerken op school. Het klinkt simpel: je zit in een groepje, verdeelt de taken en gaat aan de slag. Maar als je er echt middenin zit, is het vaak een stuk ingewikkelder dan het lijkt. Misschien herkent je tiener dit:
Iemand bepaalt ineens alles, zonder af te stemmen.
De één doet niks, de ander doet alles.
Je zegt wat je vindt, maar niemand lijkt te luisteren.
Of je houdt juist je mond omdat je geen discussie wil.
Tijdens de tweede bijeenkomst van onze weerbaarheidstraining “Sterk in Contact” gingen we hierover in gesprek. En wauw, wat kwamen er herkenbare situaties voorbij.
🤔 “Ik wist niet welke rol ik moest nemen”
Een deelnemer vertelde:
“In het begin zei ik niks, omdat ik eerst wilde aftasten. Maar toen hadden anderen alles al verdeeld. Toen dacht ik: laat maar.”
Veel tieners herkennen dit. Ze denken dat samenwerken alleen werkt als je meteen iets zegt. Of juist dat je anderen maar gewoon moet volgen om de sfeer goed te houden.
Maar samenwerken is geen vast stramien – het is een proces. En daarin heb je keuzes. Je kunt elk moment besluiten om iets te veranderen in je gedrag. Soms moet je jezelf een beetje pushen om wél je mening te geven. En soms moet je juist ruimte maken voor de ander.
🧭 Welke rol neem jij (vaak) aan?
In de training werkten we met de rollen van Belbin. Dit zijn 9 verschillende rollen die je kunt innemen in een samenwerking. En weet je? Geen enkele rol is fout – maar sommige passen beter bij je, en sommige werken beter op bepaalde momenten.
Zo zei een deelnemer:
“Ik ben meestal de zorgdrager. Ik zorg dat alles afkomt. Maar ik merk dat ik dan ook stress krijg als anderen te langzaam zijn.”
Of deze:
“Ik was de vormer. Ik wilde winnen. Maar nu snap ik dat ik de anderen te weinig ruimte gaf.”
Door deze inzichten gaan tieners anders naar zichzelf én hun groepsgenoten kijken. Ze ontdekken dat ze invloed hebben op de sfeer, de samenwerking én het resultaat – gewoon door bewust te kiezen welk gedrag ze inzetten.
🧠 7 communicatieve vaardigheden die helpen
Tijdens de training oefenden we met deze 7 vaardigheden:
Luisteren: Echt je aandacht geven aan de ander
Doorvragen: “Wat bedoel je precies?”
Mening geven: Duidelijk zeggen wat jij denkt
Samenvatten: “Dus jij zegt eigenlijk dat…”
Feedback geven: Iets zeggen over gedrag op een respectvolle manier
Afstemmen: Samen kijken wat werkt
Non-verbaal reageren: Lichaamstaal gebruiken (knikken, oogcontact)
Een deelnemer merkte op:
“Toen ik begon met samenvatten wat iemand zei, merkte ik dat diegene zich meer gehoord voelde. Daardoor luisterde zij ook beter naar mij.”
Dat is precies wat we bedoelen. Kleine gedragsveranderingen kunnen een groot effect hebben op het samenwerken in de klas.
🎒 Wat je als ouder kunt doen
Veel ouders vragen me: “Hoe kan ik mijn tiener helpen om beter samen te werken?”
👉 Allereerst: weet dat je kind niet de enige is. Samenwerken is lastig voor bijna alle tieners. Het is een leerproces waarin ze zichzelf beter leren kennen. Wat jij kunt doen:
Vraag na een groepsopdracht: “Wat vond je jouw rol?”
Help reflecteren: “Wat werkte goed?” en “Wat zou je anders willen proberen?”
Moedig aan om te oefenen met een andere rol: bijv. luisteraar, bedenker of voorzitter
In deze eerdere blog geef ik meer praktische tips hoe jij je tiener kunt ondersteunen bij het leren samenwerken:
👉 Samenwerken op School: Waarom het voor je Tiener Lastig is (en wat jij kunt doen)
💬 De kracht van de groep
In de weerbaarheidstraining zien we elke week hoe waardevol het is als tieners hun ervaringen met elkaar delen. Ze horen: “Hé, ik ben niet de enige die hiermee worstelt.” En ze leren van elkaar hoe het ook anders kan.
Zoals één van hen het mooi zei:
“Ik wist niet dat samenwerken ook iets is wat je kunt oefenen. Ik dacht dat het gewoon ging zoals het ging.”
Precies dat is de kern. Samenwerken is een vaardigheid. En vaardigheden kun je leren.
📆 startdatum
In 2026 starten er weer nieuwe groepen 12-14 en 14-16 jaar in regio Nijmegen en regio Boxmeer. Voor tienermeiden op de middelbare school.
👉 Meer weten? Kijk HIER voor meer informatie of neem vrijblijvend contact op.
Wonen jullie te ver vanaf Nijmegen? Dan is de online training Sociaal Sterk in 8 weken wat voor je tienerdochter.